Krywe: opuszczona wieś w Bieszczadach. Jej historia wyciska łzy. Co skrywa i dlaczego warto się tam wybrać?

Patrycja Seklecka
Patrycja Seklecka
CC BY-SA 4.0
CC BY-SA 4.0 Wikipedia.org / Henryk Bielamowicz / CC BY-SA 4.0
Udostępnij:
Krywe, czyli opuszczona wieś w Bieszczadach — miejsce, którego dzieje mogłyby posłużyć jako scenariusz wzruszającego filmu. Choć dziś wieś tę przepełnia absolutna cisza, kiedyś Krywe naznaczone było wieloma emocjami: radością, miłością, ale i strachem oraz bezradnością. Historia tej wsi to prawdziwy „wyciskacz łez” - co skrywa i dlaczego warto się tam wybrać?

Spis treści

Krywe — jak dojechać? Mapa

Malowniczo położona wieś Krywe zlokalizowana jest na Podkarpaciu, w dolinie Sanu. Ci, którzy mają ochotę na odwiedzenie jej pięknych terenów, mogą dotrzeć tam z Zatwarnicy, ścieżką historyczno-przyrodniczą oznaczoną na czerwono. Podążając drogą obok kościoła, na pobliskim placu warto zaparkować auto i udać się na pieszą wycieczkę drogą leśną prowadzącą w dół. Po wyjściu z lasu waszym oczom ukaże się wieś Krywe.

Do miejsca można dotrzeć także nieoznakowaną trasą z Rajskiego przez Obłazy i Tworylne. Na tę wycieczkę warto jednak zabrać rower — pokonanie trasy piechotą może zająć nawet 3-4 godziny.

Zobacz na mapie, gdzie leży Krywe

Smutna historia bieszczadzkiej wsi

Lokowana na prawie wołoskim ok. 1502 roku wieś była własnością rodu Kmitów - do 1553 roku należała do Piotra Kmity, później wdowy po nim - Barbary. Po jej śmierci majątek podzielono między spadkobierców po Annie z Kmitów. W Krywem mieścił się dwór kasztelana sanockiego, jednak posiadłość została napadnięta i ograbiona w 1630 roku przez chłopów z pobliskich miejscowości - Hulskiego i Zatwarnicy. Najlepsze lata Krywego przypadają na przełom XVIII i XIX wieku, kiedy to majątek przeszedł w ręce rodziny Łążyńskich. W późniejszym okresie we wsi powstał nawet tartak, szkółka parafialna i park. W 1864 roku, po powstaniu styczniowym, w Krywem zamieszkał oficer i literat Aleksander Cholewa Ubysz. Ludność wsi nie była liczna - wielu zdecydowało się na emigrację w celach zarobkowych, a w 1915 roku pięciu mieszkańców zabito podczas ostrzału.

CC BY-SA 4.0Dziś po tętniącej życiem wsi pozostały tylko wspomnienia i ruiny tamtejszej świątyni.
CC BY-SA 4.0

Dziś po tętniącej życiem wsi pozostały tylko wspomnienia i ruiny tamtejszej świątyni. Wikipedia.org / Henryk Bielamowicz / CC BY-SA 4.0

Według spisu statystycznego z 1921 roku wieś zamieszkiwały 472 osoby. Do 1939 roku ówczesny właściciel majątku sprzedał większość gruntów chłopom - w czasie II wojny światowej miejscowość była okupowana przez Niemców i Sowietów z powodu jej położenia na granicy. Większość mieszkańców uniknęła przesiedleń, ukrywając się w pobliskich lasach. W 1945 roku oddział Ukraińskiej Armii Powstańczej spalił pozostałości po jednym z dwóch tartaków i dworze, a dwa lata później oddział Ludowego Wojska Polskiego, ramach akcji „Wisła”, w kilka godzin zabrał wszystkich mieszkańców na Ziemie Odzyskane, podpalając pozostałe po nich zabudowania - tętniąca życiem wieś stała się (prawie) wspomnieniem (zobacz wideo poniżej).

W latach ok. 1960 - 1980 Krywe stało się centrum wypasu bydła z PGR w Czarnej Dolnej. Od 1971 roku mieszkali tam państwo Majsterkowie, dawni pracownicy PGRu. Pani Antonina i pan Stanisław poznali się, gdy kobieta przyjechała po maturze, by odbyć staż w tamtejszym nadleśnictwie. Przyszły mąż pomógł jej zsiąść z konia, na którym podróżowała i... tak to się zaczęło. Ich uwielbienie dla miejsca zamieszkania było widoczne nawet w dniu ślubu w 2011 roku, kiedy to ceremonia odbyła się w ruinach tamtejszej cerkwi. Niestety, w 2015 roku pani Antonina Majsterek zginęła w wypadku, a jedynym mieszkańcem Krywego pozostał jej mąż — Stanisław. Co ciekawe, nazwę miejscowości spolszczono na kilkadziesiąt lat (od 1977 roku), co uczyniło z niej „Krzywe”, a nie „Krywe”. Taki stan rzeczy utrzymał się do 2005 roku — wtedy państwo Majsterkowie, jako jedyni mieszkańcy miejscowości, zagłosowali przeciwko wprowadzonej przed laty zmianie.

Krywe: cerkiew, cmentarz i ruiny mostu

Do najważniejszych pozostałości po Krywem należą:

  • ruiny cerkwi greckokatolickiej — o pierwszej cerkwi w tamtym rejonie wspomniano w 1589 roku. Ruiny, które możemy oglądać współcześnie to fragmenty trzeciej świątyni powstałej w tamtym miejscu, czyli na wzniesieniu znanym „Diłokiem”. Ikony pochodzące z cerkwi można obejrzeć w Muzeum Historycznym w Sanoku. Ceglane ściany otoczone są okazałymi lipami i jesionami, tworząc piękną i romantyczną scenerię — nic więc dziwnego, że państwo Majsterkowie pobrali się właśnie tam;
  • ruiny dzwonnicy — tuż obok cerkwi wznosi się zabytkowa dzwonnica, której brak zarówno dzwonów, jak i dachu;
  • cmentarz cerkiewny — na północ od świątyni znajduje się zapomniany cmentarz, na którym spoczywają m.in. Julia i Mikołaj Pisarczykowie (dawni właściciele majątku).

Zabierz ze sobą wszystko, czego potrzebujesz

miejsce #1

Neo

Neo 30 L 84 325

244,00 zł153,86 zł-37%
miejsce #2

Vans

Vans Realm Backpack 22l Black VN0A3UI6BLK1

260,00 zł179,00 zł-31%
miejsce #3

Hi-Tec

Hi Tec Murray Strong Blue Dress Blue Excalibur 35L

134,99 zł94,90 zł-30%
miejsce #4

Neo Tools

Neo 40l Zielone 84326

256,00 zł195,00 zł-24%
miejsce #6

Hi-Tec

Hi-Tec Felix 25l

149,99 zł119,90 zł-20%
miejsce #7

TEXAR

Texar Cober 25 Czarny

220,00 zł199,00 zł-10%
miejsce #9

Deuter

Deuter Ac Lite 26 Black

344,00 zł
miejsce #10

Kross

Kross Crafter 25L

139,90 zł
miejsce #12

Hi-Tec

Hitec Stone 50L

164,00 zł
miejsce #13

Ferrino

Ferrino Chilkoot 90 Niebieski

400,00 zł
miejsce #14

Paso

PASO 82-966

99,00 zł
miejsce #20

Kross

Kross Pickup Czarno Czerwony 15L

129,90 zł
Materiały promocyjne partnera

Dlaczego warto odwiedzić Krywe?

Po co właściwie się tam wybierać, skoro miejscowość jest opustoszała? Jej smutna historia to przecież nie jest wymyślona opowieść — Krywe tworzyli ludzie, którzy jak my mieli swoje rodziny, plany i marzenia. Miejsce, które tętniło niegdyś życiem, zmieniło się w ciche i ponure pagórki. Czasem wydaje się jednak, że ziemie przesiąknęły uczuciami poprzednich mieszkańców. Odwiedzić Krywe warto z wielu powodów — piękne tereny i ciekawe ruiny to tylko niektóre z nich — najważniejszym jest pamięć o byłych mieszkańcach i pochowanych na tamtejszym cmentarzu zmarłych, skłaniająca do chwili refleksji wśród szumu bujnych, bieszczadzkich łąk.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Krywe: opuszczona wieś w Bieszczadach. Jej historia wyciska łzy. Co skrywa i dlaczego warto się tam wybrać? - Strona Podróży

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie